ژورناليزم شامل شيوه های گوناگون نشر و پخش ، جمع آوری ، گزارشدهی اخبار و تصحيح و نشر مقالات برای آگاهی افکار عامه، سازماندهی ، تبليغات و بازاريابی ، تحقيق و کشف راز های پوشيده و حقايق نهفته و مرموزمانده است که اين فعاليت ها از طريق رسانه های سمعی ، بصری و تحريري صورت ميگيرد.

طوريکه هر فن ، پيشه ، هنر و مسلک به گونه های مشابه و بعضا" متفاوتی از لحاظ وظايف و طرزالعمل کاری با کمی تفاوت تقسيم ميشوند ژورناليزم(روزنامه نگاری ) نيز به بخش های تقسيم شده که فعاليت های ژورناليستی از طريق رسانه های اطلاع رسانی از قبيل راديو ، تلويزيون ، اخبار و مجلات در نشر و پخش اخبار و رويداد ها ، طرز اطلاع رسانی، رسانه ها متفاوت اند.

ژورناليزم به ساحات مختلفی چون: ژورناليزم چاپی ، ژورناليزم پخش و نشر، ژورناليزم آنلاين ( يعنی انترنتی ) ......... تقسيم بندی شده است.

ژورناليزم از نگاه انواع تقسيم ميشود به ژورناليزم سپورتی ، ژورناليزم علمی ، ژورناليزم تحقيقی ، ژورناليزم Gonzo (نوع از نوشته های که به يک داستان خاص ، سياسی ، فرهنگی ، فلاسفی و ادبی و ابعاد آن اشاره می نمايد) ، ژورناليزم مردمی که به زندگی شخصی افراد تمرکز دارد ، مثلا" زنده گی يک ممثل ، يک قهرمان و غيره ). که از جمله انواع فوق الذکر در اينجا مختصرا" ميخواهم نکاتی در مورد ژورناليزم تحقيقی و وظايف آن نكاتي ارائه نمايم:

ژورناليزم تحقيقی آن بخشی از ژورناليزم است که توسط آن ژورنالستان و خبرنگاران بطور عميق در باره يک موضوع مورد علاقه تحقيق مينمايند که اين تحقيقات در باره جرايم ، فساد اداری و يا همچو موارد ديگری انجام گرفته ميتواند، که اين کار به اثر فعاليت ژورنالستان محقق صورت ميگيرد. ژورنالست محقق به آن ژورنالستی گفته ميشود که وظيفه او کشف حقايق و تشخيص سازی نواقص و کمبودی ها طور تحقيقی باشد نه به شکل عادی و خبری که البته کار تحقيق ژورنالستان با تحقيقات پوليس و څارنوال ربطی ندارد يعنی او فقط از نگاه نشراتی و آگاهی دهی و تبليغی حقايق را برملا ميسازد و با تحقيقات قانع کننده و موثق افشا گری ميکند که اين افشاگری او بايد مستند باشد.

بعضا" پروسه تحقيق ژورنالستی نيازمند مصاحبات دوامدار ، مسافرت ها، تحليل اسناد ، تحقيق روی طرز رخداد حادثه ، تحقيقات علمی ميشود تا تحقيق ژورنالستی روی موضوع مورد تحقيق، مستند شود.

کار تحقيق با کار خبرنگاری متفاوت است، به اين مفهوم که جهت انجام تحقيق يک ژورنالست به يک مدت وقت قابل ملاحظه يی ضرورت دارد تا گزارش تحقيقی خود را تکميل سازد بعضا" اينکار ماه ها و سالها را در بر ميگيرد، در حاليکه يک خبرنگار روزانه موضوعات و اخبار داغ و تازه روز را جمع آوری و گزارش ميدهد.

تحقيقات ژورنالستی اکثرا" توسط روزنامه ها ، خدمات سيمی و ژورنالستان رضا کار صورت ميگيرد که گزارش نهايی يک ژورناليست تحقيقگر شکل افشا گری يک موضوع را به خود ميگيرد.

برای تحقيق موثر و بهتر ميتوان از چيز های فراموش شده مثل آرشيف ها ، نمرات ثبت شده تيلفون ، کتابچه آدرس ، ثبت ماليات و ثبت لايسنس افراد معلومات جمع آوری و از روی آنها تحقيقات را انجام داد.

از طريق ژورناليزم تحقيقی يک ژورنالست ميتواند در باره موضوعات غير اخلاقی ويا غير قانونی شخصيت های فزيکی و حکمی تحقيق نمايد که اينکار ايجاب پشتکار زيادی را از قبيل مصاحبات متعدد با افراد و اشخاص، سفر به ساحات دور، جمع آوری مطالب و ساير تحقيقات را در بر ميگيرد تا يک تحقيق جامع و قناعت دهنده بوجود آيد.البته کار در قسمت ژورناليزم تحقيقی و تحقيق توسط ژورنالستان بعضا" ميتواند باعث بوجود آمدن عکس العمل های منفی در مقابل آنها گردد و از جانب هم ميتواند باعث افتخار و بدست آوردن پاداش برای ژورنالستان شود. از جمله خوبی های ژورناليزم تحقيقی، اين واقعيت را ميتوان ذکر نمود که زمانيکه تمام در های تحقيق روی يک موضوع بسته شده باشد و يا از آن اغماض صورت گرفته باشد، ژورنالست محقق در برملا سازی موضوع در اثر کاوش و تدبر، نواقص و کمبودی های فراموش شده را برملا ميسازد و حقوق تلف شـده ضعيفان را مورد رسيده گی مراجع ذيصلاح قرار ميدهد که يک ژورنالست محقق بايد، يک تحليلگر کارا و شايسته با يک ديد وسيع و باز نگر قضايا بوده، هنگاميکه تمام در ها برای بر ملا سازی حقايق، بسته شده باشد حقايق و فاکت های مورد علاقه و نيازمند بر ملاسازی، در جامعه را برای مردم آشکار مي سازد. ژورنالستان محقق اشخاص حرفوي اند كه مسلك شان فن ژورناليزم است و هميشه ميخواهند حقايق را بصورت دوامدار تعقيب نمايند و منتظر ميباشند تا چه چيزي را كه براي جامعه مفيد باشد بر ملا سازند نا همگوني ها و نا بساماني هاي يك جامعه بر ملا گردد كه با اينكار نه تنها نواقص و كمبودي هاي افراد و مراجع آشكار ميگردد بلكه در جهت رفع كاستي ها و نواقص اقدام ميشود.

فردين فروتن